• 2

    Χρήση επιστημονικών μεθόδων...

  • 3

    Τήρηση των εθνικών και ευρωπαϊκών κανόνων ασφαλείας...

  • 4

    Κοντά στις εξελίξεις...

  • 5

    Συνεχείς ενημέρωση των πελατών και συνεργατών...

  • 6

    Εφαρμογές με σεβασμό στο περιβάλλον...

Σκαθάρι Φοίνικα-Αντιμετώπιση

Σκαθάρι Φοίνικα-ΑντιμετώπισηΤο έντομο Rhynchophorus ferrugineus (κόκκινος ρυγχωτός κάνθαρος-red palm weevil) θεωρείται σήμερα ο σημαντικότερος εχθρός των φοινικοειδών. Εντοπίστηκε στη χώρα μας για πρώτη φορά σε φοίνικες Washingtonia sp, που έφτασαν στο Ηράκλειο της Κρήτης το 2005 από την Αίγυπτο. Επιπλέον, την ίδια περίοδο βρέθηκε σε φοίνικες του είδους Phoenix canariensis (Κανάριος) νότια του Ηρακλείου της Κρήτης. Οι αναφορές έγιναν από το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο (Ιανουάριος 2006).

Το κόκκινο σκαθάρι ανήκει στην τάξη Coleoptera και στην οικογένεια των Curculionidae. Προκαλεί εκτεταμένη ζημιά στους φοίνικες που φτάνει μέχρι την πλήρη καταστροφή τους. Σημειώνεται ότι το σκαθάρι των φοινίκων έχει ήδη καταγραφεί σε πολλές χώρες του κόσμου.

Μορφολογία του εντόμου

Τα ακμαία έχουν κόκκινο-καστανό χρώμα, μήκος περίπου 35mm, πλάτος 12mm, και φέρουν μακρύ ευδιάκριτο ρύγχος. Ο βιολογικός του κύκλος εμφανίζει τέσσερα στάδια, ωό, προνύμφη, νύμφη και ακμαίο. Οι προνύμφες είναι ευκέφαλες (μεγάλο κεφάλι), χωρίς πόδια και μπορούν να φτάσουν σε μήκος τα 50mm. Κάθε προνύμφη κατασκευάζει μια νυμφική θήκη από τις ίνες των φοινικοειδών σε οβάλ σχήμα.

Τα θηλυκά γεννούν αρκετές δεκάδες ωά κυρίως στην κορυφή του φοίνικα (στεφάνη), στη βάση των νεαρών φύλλων και στον κορμό. Τα ωά εκκολάπτονται σε 2-5 ημέρες. Οι προνύμφες εισχωρούν στο εσωτερικό του φοίνικα δημιουργώντας στοές. Προκαλούν σημαντική ζημιά και απώλεια της στήριξης των φύλλων. Τα ενήλικα μεταναστεύουν τελικά σε γειτονικά δέντρα με τη βοήθεια της πτητικής τους ικανότητας.

Συμπτώματα του προβλήματος

Καταστροφή Φοίνικα απο Κόκκινο ΣκαθάριΒασικό σημείο της προσβολής είναι η καταστροφή και ξήρανση της νέας βλάστησης (δηλαδή των κεντρικών φύλλων) και η κάμψη των παλαιών φύλλων που δίνει στο φυτό την όψη ανοιχτής ομπρέλας. Οι έντονα προσβεβλημένοι φοίνικες εμφανίζουν συνολικά απώλεια των φύλλων και σήψη του κορμού. Σε τελικό στάδιο το δέντρο ξεραίνεται. Είναι αξιοσημείωτο ότι η ζημιά που προκαλείται από τις προνύμφες είναι ορατή πολύ μετά την έναρξη της προσβολής.

Μετά την εμφάνιση των αρχικών συμπτωμάτων η ζημιά είναι σχεδόν μη αναστρέψιμη και επιφέρει την ολική ξήρανση του δέντρου. Τα ακμαία που βρίσκονται σε ένα φοίνικα δεν μετακινούνται σε άλλο, όσο βρίσκουν τροφή σε αυτόν.

Μέτρα αντιμετώπισης

Όταν το έντομο εντοπίζεται, είναι απαραίτητο να λαμβάνονται συγκεκριμένα μέτρα:

Όλα τα βαριά προσβεβλημένα φοινικόδεντρα πρέπει να καταστρέφονται από τη βάση τους. Η καταστροφή τους πραγματοποιείται με φωτιά και επιδιώκεται να γίνεται στο αρχικό στάδιο της προσβολής.

Πραγματοποιείται χρήση εγκεκριμένων φυτοπροστατευτικών σκευασμάτων στα υγειή και ελαφρώς προσβεβλημένα δέντρα. Οι επεμβάσεις γίνονται με καθολικούς ψεκασμούς εντομοκτόνων σε όλο το δέντρο και ειδικά στην κόμη και με ριζοποτίσματα. Συχνά η εφαρμογή επιτυγχάνεται με μικροέγχυση σε κρίσιμα σημεία του κορμού (stem infusion) με τη βοήθεια μικρομετρικής σύριγγας. Η αντιμετώπιση μπορεί να γίνει βιολογικά με τη χρήση εντομοπαθογόνων νηματωδών σκωλήκων.

Τοποθετούνται παγίδες με φερομονικά και τροφικά ελκυστικά στοιχεία στο χώρο των δέντρων με στόχο τη σύλληψη των ακμαίων εντόμων. Η μέθοδος συμβάλλει κυρίως στην παρακολούθηση των πληθυσμών στην περιοχή και λιγότερο στην αντιμετώπιση.

Περιορισμός της μετάδοσης

Με στόχο να αποτρέπεται η μετακίνηση του εντόμου σε νέες περιοχές συστήνεται να αποφεύγεται η μετακίνηση φοινικόδεντρων από τις περιοχές που έχουν παρατηρηθεί προσβολές στις αμόλυντες περιοχές.

Επιπλέον, είναι σημαντικό να γίνεται καθαρισμός των κεφαλών των φοινικόδεντρων τακτικά. Με τον τρόπο αυτό παρεμποδίζεται η αποσύνθεση των φυτικών υλικών στις μασχάλες των φύλλων, όπου τα θηλυκά αποθέτους τα ωά τους.

Το κλάδεμα είναι προτιμότερο να πραγματοποείται από τα μέσα Δεκεμβρίου ως τα μέσα Φεβρουαρίου, οπότε μειώνεται η κινητικότητα των ενηλίκων. Όταν κόβονται πράσινα φύλλα χρειάζεται η τομή να γίνεται μακριά από τη βάση. Έτσι δε δημιουργούνται πληγές κοντά στο στέλεχος του φυτού. Σε περίπτωση που τα θηλυκά αποθέσουν τα ωά στην τομή, οι προνύμφες θα διεισδύσουν μόνο εσωτερικά του στελέχους και δε θα καταφέρουν να φτάσουν στον κορμό του φυτού.

Είναι σκόπιμο επίσης να πραγματοποιούνται προληπτικές εφαρμογές εντομοκτόνων ειδικά έπειτα από εργασίες κλαδέματος, ώστε να αποτρέπεται η εγκατάσταση του εντόμου.

Σημειώνεται ότι τα φοινικοειδή που είναι αδύνατα και φέρουν προσβολές από μικρόβια (κυρίως μήκυτες) είναι περισσότερο επιρρεπή στις επιμολύνσεις. Τα δέντρα αυτά χρειάζεται να θεραπεύονται με τη χρήση κατάλληλων μικροβιοκτόνων και μετά να εφαρμόζονται εντομοκτόνα ώστε να παρεμποδίζεται η εναπόθεση ωών.

Η διαχείριση των προβλημάτων που αφορούν τους εντομολογικούς εχθρούς των φοινικοειδών είναι δύσκολη και χρειάζεται προσεκτικό σχεδιασμό. Για το λόγο αυτό είναι πολύτιμη η συμβολή γεωπόνων με γνώση των θεμάτων. Επιπλέον, είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι κατευθύνσεις αρμόδιων φορέων, όπως Ερευνητικά Κέντρα και Πανεπιστήμια.

Σκαθάρι Φοίνικα Αντιμετώπιση